NITI आयोगाचा ट्रेड वॉच अहवाल, TOP500 सुपरकॉम्प्युटर क्रमवारी, बिग कॅट अलायन्स व अनेक महत्त्वाच्या राष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीय घडामोडी.
आजच्या महत्त्वाच्या घडामोडी
- NITI आयोगाचा ८वा 'ट्रेड वॉच' अहवाल प्रसिद्ध — औषधनिर्माण क्षेत्रावर भर; जागतिक फार्मा बाजार $१.३ ट्रिलियन (२०२५).
- एअर इंडियाची वाराणसीहून पहिली 'हब-अँड-स्पोक' विमानसेवा — नवी दिल्लीमार्गे १७ आंतरराष्ट्रीय शहरे जोडली.
- C-DOT व IIT हैदराबाद यांच्यात प्रगत दूरसंचार तंत्रज्ञानासाठी उत्कृष्टता केंद्र करार.
- ASSOCHAM-ACCI व्यापार सहकार्य करार — भारत-अफगाणिस्तान द्विपक्षीय व्यापार सुमारे $१ अब्ज.
- भारतक्लाउड व ICSI करार — सार्वभौम AI क्लाउडवर सुरक्षित डेटा होस्टिंग.
- TOP500 सुपरकॉम्प्युटर क्रमवारी — चीनचा 'LineShine' जगात अव्वल; भारताचा 'शक्ती क्लाउड' ३२व्या स्थानी.
- बांगलादेश आंतरराष्ट्रीय बिग कॅट अलायन्सचा (IBCA) २७वा सदस्य.
- अमेरिकेकडून भारताच्या M777 होविट्झर व अपाचे हेलिकॉप्टर देखभालीसाठी $४८.२ कोटींचे पॅकेज.
- स्कायडोला कॅनडाचा परवाना — परदेशी नियामक मान्यता मिळवणारे पहिले भारतीय क्रॉस-बॉर्डर पेमेंट प्लॅटफॉर्म.
- S&P ग्लोबलकडून भारताचा FY२७ GDP वाढीचा अंदाज ६.६% पर्यंत कमी.
- इथिओपियात पंतप्रधान अबी अहमद यांच्या पक्षाचा दणदणीत विजय (५०१ पैकी ४३८ जागा).
- CCI कडून होंडाच्या Astemo मधील २१% अतिरिक्त हिस्सा खरेदीस मान्यता.
- Alpha Wave Global ला Nxtra डेटा सेंटरमधील हिस्सा खरेदीस मान्यता (~$३.१ अब्ज).
- मेघालयातील चुनखडक गुहांत दोन नव्या सूक्ष्म गोगलगाय प्रजातींचा शोध (ATREE).
- पश्चिम घाटात दोन नव्या पतंग (moth) प्रजातींचा शोध (ZSI) — केरळ व कर्नाटक.
- FIE-FAI तलवारबाजी करार — LA २०२८ ऑलिम्पिकसाठी खेळाडूंना पाठबळ.
- महाराष्ट्र/राज्यशास्त्र: शिवसेना (UBT) कडून ६ लोकसभा खासदारांच्या अपात्रतेची मागणी — पक्षांतरबंदी कायदा (१०वी अनुसूची, ५२वी घटनादुरुस्ती १९८५).
- भारतीय पासपोर्ट हा नागरिकत्वाचा निर्णायक पुरावा नाही — परराष्ट्र मंत्रालयाचे स्पष्टीकरण; नागरिकत्व कायदा, १९५५.
- QS वर्ल्ड फ्युचर स्किल्स इंडेक्स २०२७ मध्ये भारत १३व्या स्थानी (गुण ८९.४/१००).
- दिन: 'महिला राजनैतिक दिन' (२४ जून) — भारत जागतिक क्रमवारीत १५१वा.
- दिन: 'पासपोर्ट सेवा दिवस' (२४ जून) — पासपोर्ट कायदा १९६७ चे स्मरण.
- दिन: 'आंतरराष्ट्रीय नाविक दिन' (Day of the Seafarer, २५ जून).
- दिन: 'जागतिक व्हिटिलिगो दिन' (२५ जून) — संकल्पना 'From Stigma to Strength'.
- दिन: 'संविधान हत्या दिवस' (२५ जून) — १९७५ आणीबाणीचे ५१वे वर्ष.
- दिन: 'आंतरराष्ट्रीय अमली पदार्थ विरोधी दिन' (२६ जून).
१. पक्षांतरबंदी कायदा व खासदार अपात्रता
शिवसेना (UBT) प्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी एकनाथ शिंदे गटात गेलेल्या ६ लोकसभा खासदारांच्या अपात्रतेची मागणी केली. पक्षांतरबंदी कायदा (राज्यघटनेची १०वी अनुसूची) ही ५२व्या घटनादुरुस्तीने (१९८५) समाविष्ट झाली; स्वेच्छेने पक्ष सोडल्यास वा पक्षादेशाविरुद्ध मतदान केल्यास सदस्य अपात्र ठरू शकतो. सभापतींचा निर्णय न्यायिक पुनर्विलोकनाच्या अधीन असतो.
२. पासपोर्ट व नागरिकत्व
परराष्ट्र मंत्रालयाने स्पष्ट केले की पासपोर्ट हे प्रामुख्याने 'प्रवासी दस्तऐवज' आहे, नागरिकत्वाचा निर्णायक पुरावा नाही. नागरिकत्व कायदा, १९५५ नुसार जन्म, वंश, नोंदणी, नैसर्गिकीकरण वा भूभाग समाविष्टीद्वारे नागरिकत्व ठरते.
३. QS वर्ल्ड फ्युचर स्किल्स इंडेक्स २०२७
भारताने ८९.४/१०० गुणांसह १३वे स्थान मिळवले व AI-सज्ज अर्थव्यवस्था म्हणून आघाडी घेतली. 'आर्थिक क्षमता' निकषात भारत १०० गुणांसह जगात प्रथम; अमेरिका ९९.२ गुणांसह अव्वल.
सर्व चालू घडामोडी