आरोग्य सेतू २.०, FCRA 2.0 पोर्टल, पालघर ऑफशोर विमानतळ, GAGAN लँडिंग व अनेक घडामोडी.
आजच्या महत्त्वाच्या घडामोडी
- आरोग्य सेतू २.० चा शुभारंभ (मंत्री जे.पी. नड्डा) — ९० कोटी+ ABHA खाती व १०० कोटी+ आरोग्य नोंदी.
- माहिती-प्रसारण मंत्रालयाकडून प्रसून जोशी यांच्या अध्यक्षतेखाली चित्रपट उद्योग अभ्यास गट.
- 'मॉडेल सिनेमा' नियमावली — लहान शहरे व ग्रामीण भागात चित्रपटगृह विस्तार.
- अल्पबचत योजनांचे व्याजदर सलग नवव्या तिमाहीत कायम (डिसेंबर २०२४ पासून अपरिवर्तित).
- केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांच्या हस्ते 'FCRA 2.0' पोर्टल — AI चॅटबॉट व API एकात्मता.
- 'e-OCI' कार्ड प्रणाली — परदेशी भारतीय नागरिक (OCI) अर्जांसाठी संपूर्ण ऑनलाइन प्रक्रिया.
- सरकारकडून वाघ पुनर्प्राप्तीसाठी २५ प्राधान्य व्याघ्र प्रकल्प निश्चित (५८ पैकी).
- DRDO ला संरक्षण प्रणाली विकास-उत्पादनासाठी वाढीव आर्थिक अधिकार.
- यमुना जलप्रकल्प — ₹३४,१०२ कोटींचा प्रकल्प; राजस्थानला ~५८० दशलक्ष घनमीटर पाणी.
- भारत-सौदी अरेबिया शाश्वत जल व्यवस्थापन सामंजस्य करार.
- पंजाब अँड सिंध बँकेचे 'नवज्योती' HR अॅप व 'भारत कनेक्ट' बचत खाते.
- SEBI ची डिबेंचर ट्रस्टी नियमावली पुनरावलोकनासाठी तज्ज्ञ गट.
- SBI लाइफ-IIT मुंबई सहकार्य — विमा क्षेत्रासाठी डीप-टेक प्रणाली.
- महाराष्ट्र: पालघरमध्ये भारतातील पहिले ऑफशोर विमानतळ — मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची DPR मंजुरी.
- DGCA कडून GAGAN प्रणालीद्वारे भारतातील पहिले उपग्रह-आधारित विमान लँडिंग (उदयपूर, इंडिगो A320).
- युरोपात 'ओमेगा ब्लॉक'मुळे तीव्र उष्णतेची लाट — फ्रान्समध्ये तापमान ४२°C पार.
- ग्रामीण विकास मंत्रालयाकडून AI-आधारित ग्रामीण अंतर्गत लेखापरीक्षण पोर्टल.
- अर्थ: बँकिंग व वित्तीय क्षेत्रात विविध सुधारणा व डिजिटल उपक्रम.
- पर्यावरण: व्याघ्र संवर्धन व जैवविविधता उपक्रमांना बळकटी.
- महाराष्ट्र: मराठी रंगभूमीच्या दिग्गज विजया मेहता (पद्मश्री) यांचे ९२व्या वर्षी निधन — 'रंगायन' संस्थापक.
- राष्ट्रीय: डिजिटल प्रशासन व पारदर्शकतेसाठी नवे पोर्टल्स.
- आंतरराष्ट्रीय: भारत-सौदी व इतर देशांशी सहकार्य करार.
- दिन: 'राष्ट्रीय डॉक्टर दिन' (१ जुलै).
- दिन: 'आंतरराष्ट्रीय संसदीय दिन' (३० जून) — संकल्पना मानवी हक्क व संसद.
- दिन: 'जागतिक क्रीडा पत्रकार दिन' (World Sports Journalists Day, २ जुलै).
१. पालघरमध्ये भारतातील पहिले ऑफशोर विमानतळ
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी पालघर जिल्ह्यातील कोरे बीचजवळ ऑफशोर विमानतळाच्या सविस्तर प्रकल्प अहवालास (DPR) मान्यता दिली. हे विमानतळ वाढवण बंदर प्रकल्पाला पूरक ठरणार असून उत्तन–विरार सागरी सेतूपासून सुमारे ४.७५ किमी अंतरावर पुनर्प्राप्त (reclaimed) जमिनीवर उभारले जाईल. हे 'भारतातील पहिले ऑफशोर विमानतळ' म्हणून ओळखले जाईल.
२. GAGAN द्वारे पहिले उपग्रह-आधारित लँडिंग
नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाने (DGCA) उदयपूर विमानतळावर इंडिगोच्या एअरबस A320 विमानाचे GAGAN (GPS Aided GEO Augmented Navigation) प्रणालीद्वारे यशस्वी लँडिंग केले. GAGAN ही प्रणाली ISRO व भारतीय विमानतळ प्राधिकरण (AAI) यांनी संयुक्तपणे विकसित केली आहे.
३. ओमेगा ब्लॉक व युरोपातील उष्णतेची लाट
जेट प्रवाहाच्या ग्रीक 'ओमेगा' अक्षरासारख्या रचनेमुळे (ओमेगा ब्लॉक) उष्ण हवा एकाच ठिकाणी अडकून राहते. यामुळे फ्रान्ससह युरोपात तापमान ४२°C पार गेले. हवामान बदलामुळे अशा उष्णतेच्या लाटा २–४°C ने अधिक तीव्र झाल्या आहेत.
४. AI-आधारित ग्रामीण अंतर्गत लेखापरीक्षण पोर्टल
नवी दिल्लीतील 'राष्ट्रीय ग्रामीण विकास संमेलना'त ग्रामीण विकास मंत्रालयाने AI-सक्षम अंतर्गत लेखापरीक्षण पोर्टल सुरू केले. NIC च्या सहकार्याने विकसित हे 'देशातील पहिले एकात्मिक डिजिटल व्यासपीठ' आहे.
सर्व चालू घडामोडी