महाराष्ट्रात एकूण ३६ जिल्हे असून प्रशासकीय सोयीसाठी त्यांची ६ महसूल विभागांत विभागणी करण्यात आली आहे. प्रत्येक विभागाचा प्रमुख विभागीय आयुक्त असतो, तर जिल्ह्याचा प्रमुख जिल्हाधिकारी असतो.
विभागनिहाय जिल्हे
| विभाग | जिल्हे |
|---|---|
| कोकण | मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग |
| पुणे | पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर |
| नाशिक | नाशिक, धुळे, नंदुरबार, जळगाव, अहमदनगर |
| छत्रपती संभाजीनगर | छत्रपती संभाजीनगर, जालना, बीड, धाराशिव, नांदेड, लातूर, परभणी, हिंगोली |
| अमरावती | अमरावती, अकोला, यवतमाळ, बुलढाणा, वाशीम |
| नागपूर | नागपूर, वर्धा, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर, गडचिरोली |
टीप: औरंगाबाद जिल्ह्याचे नाव छत्रपती संभाजीनगर आणि उस्मानाबादचे नाव धाराशिव असे बदलण्यात आले आहे. अलीकडील परीक्षांमध्ये नवीन नावेच वापरली जातात.
प्रादेशिक विभागणी
प्रशासकीय विभागांखेरीज महाराष्ट्राची पारंपरिक प्रादेशिक विभागणीही परीक्षेसाठी महत्त्वाची आहे:
- कोकण — सागरी किनारपट्टीचा प्रदेश
- पश्चिम महाराष्ट्र — पुणे व नाशिक विभागांचा बहुतांश भाग
- मराठवाडा — छत्रपती संभाजीनगर विभागाचे आठ जिल्हे
- विदर्भ — अमरावती व नागपूर विभाग मिळून अकरा जिल्हे
- खानदेश — धुळे, नंदुरबार, जळगाव
परीक्षेसाठी नेमकी माहिती
- एकूण जिल्हे: ३६
- एकूण महसूल विभाग: ६
- क्षेत्रफळाने सर्वात मोठा जिल्हा: अहमदनगर
- क्षेत्रफळाने सर्वात लहान जिल्हा: मुंबई शहर
- सर्वाधिक जिल्हे असलेला विभाग: छत्रपती संभाजीनगर (८)
- मराठवाड्यातील जिल्हे: ८ · विदर्भातील जिल्हे: ११
लक्षात ठेवण्याची युक्ती
मराठवाड्याचे आठ जिल्हे लक्षात ठेवण्यासाठी क्रम पाठ करा — छत्रपती संभाजीनगर, जालना, बीड, धाराशिव, नांदेड, लातूर, परभणी, हिंगोली. विदर्भासाठी अमरावती विभागाचे पाच आणि नागपूर विभागाचे सहा असे ११ जिल्हे मोजा.
अद्ययावत: ३०/७/२०२६महाराष्ट्रातील जिल्हेप्रशासकीय विभागमहाराष्ट्र सामान्य ज्ञानmaharashtra districts marathi
या विषयाचा सराव करायचा आहे?
मोफत टेस्ट सिरीज सोडवा आणि आपली तयारी तपासा — प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर व स्पष्टीकरणासह.