General Science Human Body Notes in Marathi for MPSC & Talathi

सामान्य विज्ञानात मानवी शरीर व आरोग्य हा सर्वाधिक प्रश्न देणारा उपघटक आहे. जीवनसत्त्वे व त्यांच्या अभावाचे रोग यावर तर जवळपास दरवर्षी प्रश्न येतो.

शरीरातील प्रमुख संस्था

संस्था	प्रमुख अवयव	कार्य
पचनसंस्था	जठर, लहान आतडे, यकृत	अन्नाचे पचन व शोषण
श्वसनसंस्था	फुप्फुसे, श्वासनलिका	ऑक्सिजन घेणे, कार्बन डायऑक्साइड सोडणे
रक्ताभिसरण संस्था	हृदय, रक्तवाहिन्या	रक्ताचे वहन
उत्सर्जन संस्था	मूत्रपिंड	टाकाऊ पदार्थ बाहेर टाकणे
चेतासंस्था	मेंदू, मज्जारज्जू	नियंत्रण व समन्वय

हृदय — चार कप्पे: दोन कर्णिका व दोन जवनिका. सामान्य हृदयाचे ठोके प्रौढ व्यक्तीत मिनिटाला साधारण ७२.
यकृत — शरीरातील सर्वात मोठी ग्रंथी. पित्तरसाची निर्मिती.
त्वचा — शरीरातील सर्वात मोठा अवयव.
मूत्रपिंड — रक्ताचे गाळणकाम; नेफ्रॉन हे कार्यात्मक एकक.
स्वादुपिंड — इन्शुलिनची निर्मिती; याच्या कमतरतेमुळे मधुमेह होतो.

हिमोग्लोबिनमध्ये लोह असते; त्याच्या कमतरतेमुळे पंडुरोग (अ‍ॅनिमिया) होतो.

लक्षात ठेवा: अ, ड, ई, के ही मेदविद्राव्य जीवनसत्त्वे आहेत; ब व क जलविद्राव्य. जीवनसत्त्व ड सूर्यप्रकाशापासून त्वचेत तयार होते.

हिवतापाचा प्रसार मादी अ‍ॅनॉफिलीस डासामार्फत होतो — प्रश्नात *मादी* हा शब्द महत्त्वाचा असतो.

अद्ययावत: ३०/७/२०२६सामान्य विज्ञानमानवी शरीरजीवनसत्त्वेscience marathi

मोफत टेस्ट सिरीज सोडवा आणि आपली तयारी तपासा — प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर व स्पष्टीकरणासह.