परीक्षा ऑनलाइन (TCS/IBPS पॅटर्न) झाल्यापासून Parajumbles व Cloze Test हे प्रकार वाढले आहेत. जुन्या अभ्यास साहित्यात हे प्रकार सापडत नाहीत, म्हणून त्यांचा स्वतंत्र सराव आवश्यक आहे.
भाग १ — Parajumbles (वाक्यांचा क्रम)
दिलेली विस्कळीत वाक्ये योग्य क्रमाने लावून अर्थपूर्ण परिच्छेद तयार करायचा असतो.
सोडवण्याच्या ट्रिक्स
१. पहिले वाक्य ओळखा - सामान्यतः त्यात विषयाची ओळख असते - त्यात *he, she, it, this, they, these* अशी संदर्भ घेणारी सर्वनामे नसतात - संदर्भ न घेता स्वतंत्रपणे उभे राहणारे वाक्य पहिले असते
२. सर्वनामांचा माग काढा *He, She, It, They, This, These* हे शब्द आधीच्या वाक्यातील कोणाकडे तरी निर्देश करतात. तो शोधल्यास क्रम सापडतो.
३. जोडणाऱ्या शब्दांवर लक्ष द्या
| शब्द | दर्शवते |
|---|---|
| However, But, Nevertheless | विरुद्ध विचार — आधीचे वाक्य उलट असेल |
| Therefore, Thus, Hence, So | परिणाम — आधीचे वाक्य कारण असेल |
| Moreover, Furthermore, Also | पुढील माहिती जोडणे |
| For example, For instance | आधीच्या विधानाचे उदाहरण |
| Finally, Lastly, In conclusion | शेवटचे वाक्य |
| First, Firstly | सुरुवातीचे वाक्य |
४. कालक्रम शोधा — तारखा, वर्षे, *then, later, afterwards* असे शब्द असल्यास क्रम कालानुसार लावा
५. निश्चित जोड्या (Mandatory pairs) — दोन वाक्ये निश्चित एकापुढे एक येत असतील तर ती जोडी आधी निश्चित करा; त्यामुळे पर्याय झटकन कमी होतात
६. Article ची ट्रिक — *a/an* ने ओळख करून दिलेली गोष्ट पुढील वाक्यात *the* ने येते. म्हणून *a book* असलेले वाक्य *the book* असलेल्या वाक्याच्या आधी येते
उदाहरण
वाक्ये: A. It was built by Shah Jahan in memory of his wife. B. The Taj Mahal is one of the seven wonders of the world. C. Millions of tourists visit it every year. D. It is located in Agra.
सोडवणूक: - B पहिले — विषयाची ओळख, सर्वनाम नाही - D — *It* म्हणजे Taj Mahal; स्थान सांगते - A — बांधकामाची माहिती - C — परिणाम/निष्कर्ष
उत्तर: B – D – A – C
भाग २ — Cloze Test (रिकाम्या जागा भरा)
एका परिच्छेदात अनेक रिकाम्या जागा असतात; प्रत्येकासाठी पर्याय दिलेले असतात.
सोडवण्याच्या ट्रिक्स
१. आधी संपूर्ण परिच्छेद वाचा — विषय समजल्याशिवाय एकही जागा भरू नका. ही सर्वात मोठी चूक आहे.
२. सोप्या जागा आधी भरा — त्यामुळे संदर्भ अधिक स्पष्ट होतो आणि उरलेल्या जागा सोप्या होतात.
३. व्याकरणाची जागा ओळखा — रिकाम्या जागी कोणता शब्दप्रकार लागतो हे ठरवा: - Article च्या नंतर → noun - Preposition च्या नंतर → noun किंवा gerund - Subject नंतर → verb
४. Collocation पाहा — काही शब्द नेहमी एकत्र येतात: - make a decision (not *do*) - take a decision / take steps - pay attention - play a role - keep in mind - draw a conclusion
५. सुरात बसते का तपासा — भरलेला शब्द टाकून वाक्य पुन्हा वाचा. खटकत असेल तर तो चूक आहे.
६. विरोधदर्शक शब्द — *although, but, however* असल्यास पुढे विरुद्ध अर्थाचा शब्द अपेक्षित आहे.
उदाहरण
*Education plays a vital ___(1)___ in the development of a nation. It ___(2)___ people to think independently.*
(1) पर्याय: part / role / work / job → role (*play a role* हे collocation) (2) पर्याय: enables / enable / enabling / enabled → enables (It हा singular subject)
सरावाची पद्धत
- 1.दररोज एक parajumble व एक cloze test सोडवा
- 2.जोडणाऱ्या शब्दांची यादी पाठ करा — parajumbles मध्ये तेच निर्णायक ठरतात
- 3.Collocations ची स्वतंत्र वही ठेवा
- 4.वेळ लावून सराव करा — ऑनलाइन परीक्षेत या प्रकारांना वेळ जास्त लागतो
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न 1: Parajumbles मध्ये पहिले वाक्य कसे ओळखावे?
पहिल्या वाक्यात विषयाची ओळख असते आणि त्यात he, she, it, this, they अशी संदर्भ घेणारी सर्वनामे नसतात. स्वतंत्रपणे उभे राहणारे वाक्य पहिले असते.
प्रश्न 2: Cloze test सोडवताना सर्वात मोठी चूक कोणती?
संपूर्ण परिच्छेद न वाचता एक-एक जागा भरणे ही सर्वात मोठी चूक आहे. आधी पूर्ण परिच्छेद वाचून विषय समजून घ्या, मग सोप्या जागा आधी भरा.
प्रश्न 3: However हा शब्द parajumbles मध्ये काय दर्शवतो?
However, But, Nevertheless हे शब्द विरुद्ध विचार दर्शवतात. म्हणजे आधीचे वाक्य उलट अर्थाचे असेल, त्यावरून क्रम ठरवता येतो.
या विषयाचा सराव करायचा आहे?
मोफत टेस्ट सिरीज सोडवा आणि आपली तयारी तपासा — प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर व स्पष्टीकरणासह.