India Geography Notes in Marathi — Rivers, Mountains, Divisions

भारताचा भूगोल हा सामान्य ज्ञानातील मोठा घटक आहे. प्राकृतिक विभाग व नदीप्रणाली या दोन उपघटकांवर सर्वाधिक प्रश्न विचारले जातात.

प्राकृतिक विभाग

भारताचे सहा प्रमुख प्राकृतिक विभाग:

हिमालयाच्या तीन समांतर रांगा (उत्तरेकडून दक्षिणेकडे):

रांग	वैशिष्ट्य
हिमाद्री (महान हिमालय)	सर्वाधिक उंच; कायमस्वरूपी बर्फाच्छादित शिखरे
हिमाचल (मध्य हिमालय)	गिरिस्थाने — शिमला, मसुरी, नैनिताल
शिवालिक (बाह्य हिमालय)	सर्वात कमी उंच; दक्षिणेकडील रांग

सिंधू — उगम मानसरोवराजवळ. उपनद्या: झेलम, चिनाब, रावी, बियास, सतलज
गंगा — उगम गंगोत्री हिमनदी. भागीरथी व अलकनंदा यांचा देवप्रयाग येथे संगम होऊन गंगा तयार होते. उपनद्या: यमुना, घागरा, गंडक, कोसी, सोन
ब्रह्मपुत्रा — तिबेटमध्ये *त्सांगपो*, अरुणाचलात *दिहांग*, आसाममध्ये *ब्रह्मपुत्रा*

पूर्ववाहिनी (बंगालच्या उपसागरास): महानदी, गोदावरी, कृष्णा, कावेरी. या डेल्टा तयार करतात.
पश्चिमवाहिनी (अरबी समुद्रास): नर्मदा, तापी. या खाड्या तयार करतात, डेल्टा नाही.

परीक्षेत विचारले जाते: नर्मदा व तापी या भ्रंशदरीतून वाहतात, म्हणून त्या डेल्टा तयार करत नाहीत.

भारतात उष्ण कटिबंधीय मोसमी हवामान आढळते. चार ऋतू:

मावसिनराम व चेरापुंजी (मेघालय) — जगातील सर्वाधिक पावसाची ठिकाणे.

अद्ययावत: ३०/७/२०२६भारताचा भूगोलहिमालयगंगा नदीindia geography marathi

मोफत टेस्ट सिरीज सोडवा आणि आपली तयारी तपासा — प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर व स्पष्टीकरणासह.