Reading Comprehension — उतारा सोडवण्याची पद्धत

Comprehension चा उतारा हा गुण मिळवण्याची निश्चित संधी आहे — उत्तरे उताऱ्यातच असतात. फक्त वाचण्याची पद्धत योग्य असावी लागते.

सोडवण्याची योग्य पद्धत

पद्धत १ — आधी प्रश्न, नंतर उतारा (शिफारस) 1. प्रथम **प्रश्न** वाचा (पर्याय नको) 2. मग उतारा वाचा — काय शोधायचे हे माहीत असल्याने वेग वाढतो 3. संबंधित भाग सापडल्यावर उत्तर द्या

फायदा: वेळ वाचतो; अनावश्यक तपशिलात अडकत नाही.

पद्धत २ — आधी उतारा, नंतर प्रश्न उतारा लहान असल्यास किंवा *मुख्य विषय* विचारणारे प्रश्न जास्त असल्यास ही पद्धत चालते.

प्रश्नांचे प्रकार

१. Factual (तथ्यात्मक) उत्तर उताऱ्यात **जसेच तसे** असते. सर्वात सोपे प्रकार — हे कधीही चुकवू नका.

२. Inference (अनुमान) उत्तर थेट लिहिलेले नसते; उताऱ्यावरून काढावे लागते. **सावधानी:** उताऱ्याच्या पलीकडे जाऊन स्वतःचे मत लावू नका.

३. Main Idea / Title संपूर्ण उताऱ्याचा मुख्य विषय. सामान्यतः **पहिल्या** किंवा **शेवटच्या** परिच्छेदात सापडतो.

४. Vocabulary उताऱ्यातील शब्दाचा अर्थ. **संदर्भानुसार** अर्थ ठरवा — शब्दाचा नेहमीचा अर्थ इथे वेगळा असू शकतो.

५. Tone / Attitude लेखकाची भूमिका — सकारात्मक, नकारात्मक, तटस्थ, टीकात्मक. विशेषणे व क्रियाविशेषणे पाहा.

वेळ वाचवणाऱ्या युक्त्या

1. 1.पहिले व शेवटचे वाक्य प्रत्येक परिच्छेदाचे नीट वाचा — मुख्य आशय तिथेच असतो
2. 2.Keywords अधोरेखित करा — नावे, वर्षे, आकडे, स्थळे
3. 3.प्रत्येक शब्दाचा अर्थ शोधू नका — एकही अपरिचित शब्द न कळताही उत्तर देता येते
4. 4.उताऱ्यावरच अवलंबून राहा — स्वतःचे सामान्य ज्ञान वापरू नका
5. 5.Factual प्रश्न आधी सोडवा, inference नंतर

परीक्षेतील सामान्य सापळे

सापळा १ — बाहेरचे ज्ञान वापरणे पर्याय खरा असेल पण उताऱ्यात नसेल — तो चूक. उत्तर उताऱ्यानुसारच असावे.

सापळा २ — अतिव्यापक विधान *always, never, all, none* असे शब्द असलेले पर्याय बहुधा चूक असतात, कारण उतारे सामान्यतः इतके निरपवाद विधान करत नाहीत.

सापळा ३ — अर्धसत्य पर्याय पर्यायाचा अर्धा भाग बरोबर व अर्धा चूक. संपूर्ण पर्याय तपासा.

सापळा ४ — Main idea साठी तपशील निवडणे एखादा बारीक तपशील खरा असला तरी तो संपूर्ण उताऱ्याचा मुख्य विषय नसतो.

Title निवडण्याचे निकष

चांगले शीर्षक: - संपूर्ण उतारा व्यापणारे असावे — एका परिच्छेदापुरते नको - खूप व्यापक नसावे - खूप संकुचित नसावे

सरावाची पद्धत

1. 1.दररोज एक उतारा वेळ लावून सोडवा
2. 2.चुकलेल्या प्रश्नाचे उत्तर उताऱ्यात कोठे होते ते शोधा — हीच खरी शिकवण
3. 3.सुरुवातीला वेळ जास्त लागेल; सरावाने प्रति उतारा ५–६ मिनिटांवर येईल
4. 4.वृत्तपत्रातील इंग्रजी लेख वाचण्याची सवय लावा — वाचनाचा वेग नैसर्गिकरीत्या वाढतो