पुस्तकांची निवड ही तयारीतील पहिली आणि सर्वात महत्त्वाची निर्णय आहे. चुकीची निवड केल्यास महिने वाया जातात.
मूळ तत्त्व — कमी पुस्तके, अधिक उजळणी
बहुतांश विद्यार्थी दहा पुस्तके गोळा करतात आणि एकही पूर्ण करत नाहीत. प्रत्येक विषयासाठी एकच चांगले पुस्तक निवडा आणि ते तीन वेळा वाचा. हे दहा पुस्तके एकदा चाळण्यापेक्षा कितीतरी परिणामकारक आहे.
पुस्तक निवडीचे निकष
- 1.नवीन अभ्यासक्रमानुसार आहे का — जुन्या पॅटर्नची पुस्तके टाळा
- 2.सराव प्रश्न व स्पष्टीकरण आहे का — नुसते नोट्स पुरेसे नाहीत
- 3.मागील प्रश्नपत्रिकांचा समावेश आहे का
- 4.भाषा सोपी आहे का — क्लिष्ट भाषेचे पुस्तक वाचनच होत नाही
- 5.आकार आवाक्यातला आहे का — ८०० पानी पुस्तक बहुधा अपूर्णच राहते
विषयनिहाय काय पाहावे
मराठी व्याकरण (२५ प्रश्न) हा सर्वाधिक गुण मिळवून देणारा विषय आहे. पुस्तकात हे असावे: - संधी, समास, अलंकार, प्रयोग, विभक्ती यांचे **नियम + उदाहरणे** - समानार्थी, विरुद्धार्थी, म्हणी, वाक्प्रचार यांची **यादी** - प्रत्येक घटकावर सराव प्रश्नसंच
बाजारात बाळासाहेब शिंदे व मो. रा. वाळिंबे यांची पुस्तके सर्वाधिक वापरली जातात. यांपैकी कोणतेही एक पुरेसे आहे — दोन्ही घेण्याची गरज नाही.
इंग्रजी (२५ प्रश्न) - Tenses, Voice, Narration, Articles, Prepositions यांचे **नियम** - Synonyms, Antonyms, Idioms, One-word substitution यांची **यादी** - Error spotting चा भरपूर सराव
गैर-इंग्रजी माध्यमाच्या विद्यार्थ्यांनी मराठीतून स्पष्टीकरण देणारे पुस्तक निवडावे — इंग्रजी माध्यमातील पुस्तक सुरुवातीला अडचणीचे ठरते.
सामान्य ज्ञान (२५ प्रश्न) - **राज्य पाठ्यपुस्तके (इयत्ता ६ ते १०)** — इतिहास व भूगोलाचा पाया यातून पक्का होतो. हा सर्वात कमी खर्चिक व सर्वात विश्वासार्ह स्रोत आहे. - महाराष्ट्र विशेष सामान्य ज्ञानाचे एक पुस्तक - **चालू घडामोडींसाठी** मासिक — पुस्तक नको, कारण ते लवकर जुने होते
अंकगणित व बुद्धिमत्ता (२५ प्रश्न) - सूत्रे व शॉर्ट ट्रिक्स असलेले पुस्तक - प्रत्येक प्रकाराचे भरपूर सोडवलेले प्रश्न - नुसती उत्तरे नको — **स्पष्टीकरण** आवश्यक
तलाठी विशेष विषय
MLRC, सातबारा व RTI हे तलाठी परीक्षेचे वेगळेपण आहे. सामान्य MPSC पुस्तकांत हे विषय नसतात, म्हणून त्यासाठी स्वतंत्र संदर्भ लागतो. या विषयांच्या मोफत नोट्स आमच्या संकेतस्थळावर उपलब्ध आहेत.
सराव प्रश्नपत्रिका — सर्वात महत्त्वाचे
पुस्तक वाचून तयारी *होत नाही* — पेपर सोडवून होते. किमान १० पूर्ण लांबीचे पेपर वेळ लावून सोडवा. एका चांगल्या सराव प्रश्नपत्रिका संचाची किंमत दहा नोट्सच्या पुस्तकांपेक्षा जास्त परतावा देते.
खर्च कमी ठेवण्याचे उपाय
- राज्य पाठ्यपुस्तके अत्यंत स्वस्त व अत्यंत उपयुक्त
- ग्रंथालयातून पुस्तके घ्या
- चालू घडामोडींसाठी मोफत ऑनलाइन नोट्स वापरा
- जुन्या प्रश्नपत्रिका मोफत मिळतात — त्या आधी सोडवा
टीप: तारखा, शुल्क व पदसंख्या दरवर्षी बदलतात. अंतिम माहितीसाठी mpsc.gov.in वरील अधिकृत जाहिरात तपासा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न 1: तलाठी परीक्षेसाठी किती पुस्तके पुरेशी आहेत?
प्रत्येक विषयासाठी एकच चांगले पुस्तक पुरेसे आहे — म्हणजे चार मुख्य पुस्तके, अधिक एक सराव प्रश्नपत्रिका संच. दहा पुस्तके अर्धवट वाचण्यापेक्षा चार पुस्तके तीन वेळा वाचणे परिणामकारक ठरते.
प्रश्न 2: सामान्य ज्ञानासाठी सर्वोत्तम स्रोत कोणता?
इयत्ता ६ ते १० पर्यंतची राज्य पाठ्यपुस्तके हा सर्वात स्वस्त व विश्वासार्ह स्रोत आहे. इतिहास व भूगोलाचा पाया यातून पक्का होतो.
प्रश्न 3: इंग्रजीसाठी कोणते पुस्तक निवडावे?
गैर-इंग्रजी माध्यमाच्या विद्यार्थ्यांनी मराठीतून स्पष्टीकरण देणारे पुस्तक निवडावे. नियम, यादी आणि error spotting चा भरपूर सराव असलेले पुस्तक उपयुक्त ठरते.
या विषयाचा सराव करायचा आहे?
मोफत टेस्ट सिरीज सोडवा आणि आपली तयारी तपासा — प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर व स्पष्टीकरणासह.